Strona główna » Posty autora Dagmara Kogutek

Autor: Dagmara Kogutek

Lista organizacji ochrony praw człowieka

Prawa człowieka wynikają z posiadania przez jednostkę godności osobowej. Są one gwarantowane przez różne państwowe i międzynarodowe dokumenty. Powołano też organizacje, które mają dopilnować, by prawa te były przestrzegane.

Rada Europy

Ta międzyrządowa organizacja została utworzona w 1949 roku. Skupia większość państw europejskich. Jej celem jest ochrona praw człowieka i demokracji pluralistycznej. Oprócz tego ma ona za zadanie uświadamiać i podnosić wartości europejskiej tożsamości kulturowej, rozwiązywać stojące przed europejskim społeczeństwem problemy oraz pomagać krajom Europy Środkowo-Wschodniej w dziedzinie reform politycznych, ustawodawczych i konstytucyjnych.

Rada działa za pośrednictwem Komitetu Ministrów, zrzeszającego ministrów zagranicznych 43 państw członkowskich, Zgromadzenia Parlamentarnego złożonego z 301 członków i tyluż zastępców pochodzących z parlamentów krajów członkowskich oraz dwuizbowego Kongresu Władz Lokalnych i Regionalnych Europy.

Rada Europy podejmuje działania w oparciu o Europejską Konwencję Praw Człowieka. Członkowie Rady są zobowiązani do respektowania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w skład którego wchodzi 41 wybieranych na 6-letnią kadencję sędziów, czyli po jednym z każdego członkowskiego państwa.

Skargę do Trybunału może złożyć każdy – państwo lub osoba prywatna – pod warunkiem, że wcześniej wykorzystane zostały wszystkie możliwe środki odwoławcze w kraju. Jeśli Trybunał stwierdzi naruszenie praw człowieka, może wyznaczyć wypłatę odszkodowania albo zwrot poniesionych przez skarżącego kosztów. Zarzut można wnieść w ciągu 6 miesięcy od otrzymania ostatecznego rozstrzygnięcia sądu, a procedura trwa około 7 lat.

Europejski Trybunał Praw Człowieka

ONZ

Z ramienia Organizacji Narodów Zjednoczonych w Genewie działa Komitet Praw Człowieka. Może do niego złożyć skargę każdy obywatel kraju, który ratyfikował Protokół Dodatkowy do Paktów Praw. To alternatywa dla Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Różnice są takie, że w przypadku Komitetu Praw Człowieka nie ma ograniczeń co do terminu wniesienia skargi, a procedura trwa tylko dwa lata.

Międzynarodowy Trybunał Karny w Hadze

Ta instytucja została powołana w 1998 roku w Rzymie w reakcji na dramatyczne wydarzenia w Bośni i Rwandzie. Zajmuje się ściganiem przestępców z około 90 państw, które podpisały konwencję założycielską. Obszar jej działań to sąd nad zbrodniarzami odpowiedzialnymi za poważne łamanie praw człowieka, obejmujące między innymi apartheid, tortury i eksterminację.

Amnesty International

W przeciwieństwie do wymienionych powyżej Amnesty International jest organizacją pozarządową i apolityczną. Założona została w 1961 roku, a jej siedziba znajduje się w Londynie. Organizacja ta skupia około miliona członków w ponad 170 krajach.

Cele, uwzględnione w statucie organizacji, to troska o humanitarne wykonywanie kar penitencjarnych, działania na rzecz uwolnienia więźniów politycznych, a także na rzecz zniesienia tortur i kary śmierci.

Konstytucja francuska – co określa najważniejszy akt prawny Francji?

Co określa Konstytucja Francji? Jaki przewiduje sposób sprawowania władzy i co mówi o najważniejszych urzędach w państwie?

Charakter państwa

W pierwszym artykule Konstytucji Francji z 1958 roku zostaje scharakteryzowane państwo. Według konstytucyjnych założeń ma ono być niepodzielną, świecką, demokratyczną i socjalną Republiką. Ma ona zapewniać równość wobec prawa wszystkim swoim obywatelom bez względu na ich rasę, pochodzenie i religię. Powinna respektować wszystkie przekonania.

Suwerenność

Zgodnie z Konstytucją suwerenność narodowa należy do ludu, a on może wykonywać ją przez swoich przedstawicieli albo w drodze referendum. Głosowanie zawsze musi być powszechne, równe i tajne, natomiast Konstytucja dopuszcza pewną swobodę w kwestii tego, czy będzie ono bezpośrednie czy pośrednie. Polityczne partie i ugrupowania powstają i działają swobodnie i konkurują ze sobą w drodze wyborów.

Wieża Eiffla

Prezydent

Zadaniem prezydenta Francji jest zapewnienie właściwego funkcjonowania władz publicznych. Powinien on też czuwać nad przestrzeganiem konstytucji. Osoba pełniąca ten urząd ma gwarantować narodową niepodległość, terytorialną integralność oraz przestrzeganie traktatów.

Prezydent jest wybierany na 5 lat w powszechnych, bezpośrednich wyborach bezwzględną większością ważnych głosów. Wybory przeprowadza się najpóźniej dwudziestego dnia, a najwcześniej trzydziestego piątego dnia przed upływem kadencji urzędującego prezydenta.

To prezydent powołuje premiera i to do jego decyzji należy odwołanie go, jeśli ten złoży dymisję rządu. Na wniosek premiera prezydent powołuje i odwołuje innych członków rządu. Do jego zadań należy też przewodniczenie Radzie Ministrów.

Rząd

Do zadań rządu należy określenie i prowadzenie polityki narodu, dysponowanie administracją i siłami zbrojnymi. Działalnością rządu kieruje premier. Zapewnia on wykonanie ustaw, spoczywa na nim odpowiedzialność za obronę narodową. Sprawuje władzę reglamentacyjną i obsadza cywilne i wojskowe stanowiska. Niektóre ze swoich uprawnień może przekazać odpowiednim ministrom, sam natomiast w określonych przypadkach zastępuje prezydenta.

Parlament

Parlament składa się z Senatu i Zgromadzenia Narodowego. Senat wybierany jest w wyborach pośrednich, a deputowani do Zgromadzenia Narodowego w bezpośrednich. Parlament zbiera się na jedną sesję zwyczajną w roku, rozpoczynającą się w pierwszy roboczy dzień października i kończącą w ostatni roboczy dzień czerwca. Liczba dni posiedzeń, które każda izba może w okresie sesji zwyczajnej odbyć, nie może przekroczyć stu dwudziestu. Premier po konsultacjach z przewodniczącym danej izby lub z większością jej członków może zdecydować o dodatkowych posiedzeniach.

Posiedzenia obu izb są jawne, a sprawozdania z obrad publikowane w Journal Official. Członkowie rządu mają prawo wstępu na obrady i są wysłuchiwani, jeżeli tego zażądają.

Główne zasady konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej

Wiele się mówi o Konstytucji, ale nie każdy ją zna na tyle, by wiedzieć, jakie są jej główne zasady. Najwyższa pora więc nieco się douczyć w tym przedmiocie.

Zasada dobra wspólnego

Jako pierwszą zasadę Konstytucja podaję zasadę dobra wspólnego. Chodzi tu o deklarację, że Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli. Zasada ta zobowiązuje władze publiczne do przeciwdziałania sytuacjom, w których jednostki lub grupy zmierzają do zawłaszczenia dla siebie dobra wspólnego.

Zasada ta przede wszystkim zakazuje nieuzasadnionego uprzywilejowania jednych grup społecznych kosztem innych. Zabrania też wykorzystywania dobra wspólnego do zabezpieczenia interesów jednostki bądź grupy. Dlatego na przykład niedopuszczalna jest monopolizacja rynku – nie może ona być sankcjonowana prawnie, ponieważ narusza swobodę wykonywania zawodu lub podejmowania działalności gospodarczej.

Zasada państwa demokratycznego

Ta zasada określa ustrój Rzeczpospolitej Polskiej. Otóż ma być ona państwem demokratycznym. Z grubsza wiadomo, że chodzi o władzę sprawowaną przez naród, sama demokracja nie została jednak zdefiniowana, ponieważ jet to pojęcie opisowe, niedające się dokładnie dookreślić. Konstytucja wskazuje jednak pewne nierozłączne cechy takiego ustroju – władzę narodu poddającą organy przedstawicielskie cyklicznej legitymizacji w drodze powszechnych i wolnych wyborów, trójpodział władzy, kadencyjność, pluralizm polityczny, gwarantowanie wolności i praw człowieka takich jak wolność głoszenia swoich poglądów, równość wobec prawa.

polska flaga powiewająca na wietrze

Zasada państwa prawa

Ta zasada, nazywana także zasadą rządów prawa lub zasadą praworządności, jest zbiorczym wyrażeniem reguł i zasad, których Konstytucja nie nazywa wprost, ale które wynikają z istoty państwa prawa. Owe reguły i zasady są tworzone przez naukę prawa i orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego.

Z zasady państwa prawa wypływają zasady materialne, mówiące, na jakich wartościach państwo powinno się opierać, oraz formalne, mówiące o związaniu władzy publicznej prawem. Do tych pierwszych należy między innymi zasada ochrony praw nabytych. Zasada państwa prawa w znaczeniu formalnym mówi natomiast o tym, że wszystkie działania władzy publicznej mogą być podejmowane tylko wtedy, gdy istnieje dla takiego działania wyraźna norma kompetencyjna.

Zasada państwa jednolitego

Ta zasada określa, że Polska jest państwem jednolitym, a zatem istnieje w niej tylko jeden podmiot władzy najwyższej. Sprawuje ją on niepodzielnie na cały terytorium państwa. W myśl tej zasady żadna jednostka podziału terytorialnego Polski nie może posiadać samodzielności państwowej i nie ma suwerenności.

Zasada zwierzchności narodu

Ta zasada mówi o tym, że władza zwierzchnia należy w Polsce do narodu. Żaden podmiot nie może sprawować pierwotnej i suwerennej władzy, ta bowiem należy do narodu jako całości. W tym ujęciu naród nie jest rozumiany w znaczeniu etnicznym, ale filozoficzno-społecznym, a więc stanowią go wszyscy obywatele Rzeczypospolitej, bez względu na pozycję społeczną, wykształcenie, status majątkowy, religię i światopogląd.

Co to jest rękojmia?

Czym jest rękojmia? W jaki sposób konsumenci mogą z niej skorzystać? Jak zgłosić reklamację w oparciu o rękojmię?

Czym jest rękojmia?

Rękojmia jest jedną z możliwych podstaw do złożenia przez konsumenta reklamacji w przypadku zakupu wadliwego towaru. Konsument może zrobić to w oparciu o gwarancję albo właśnie rękojmię. Rękojmia obejmuje wady fizyczne i prawne produktu. Dotyczy zarówno rzeczy nowych, jak i używanych.

Stanowi odpowiedzialność sprzedawcy względem klienta i wynika z umowy stron. Jest ona oparta na zasadzie ryzyka. Ma charakter absolutny, co oznacza, że jest niezależna od winy sprzedawcy. Sprzedawca nie może więc się zwolnić z takiej odpowiedzialności, ani wyłączyć czy choćby ją ograniczyć.

Jakie wady obejmuje rękojmia?

Jak napisaliśmy już powyżej, rękojmia dotyczy wad prawnych i fizycznych produktu. Co należy przez to rozumieć? Z wadami prawnymi mamy do czynienia, jeśli okaże się, że sprzedany przedmiot był własnością osoby trzeciej albo jest obciążony prawem osoby trzeciej w formie dzierżawy, hipoteki lub użytkowania.

Wady fizyczne natomiast mogą polegać na zmniejszeniu wartości przedmiotu lub jego użyteczności, a także niekompletności – braku określonych części lub cech. Z tym ostatnim mamy do czynienia, jeśli zakupiony przedmiot nie działa tak, jak powinien, czyli nie spełnia swoich zadań.

Odpowiedzialność za wadę fizyczną produktu spoczywa na sprzedawcy jeżeli istniała ona przed wydaniem danej rzeczy, ale także w sytuacji, gdy powstała już po wydaniu, ale z przyczyny, która już wcześniej w owej rzeczy tkwiła.

wózek sklepowy

Jak działa rękojmia?

Konsument, który odkryje fizyczną lub prawną wadę zakupionego produktu, może z tego tytułu zgłosić reklamację. Może ona być zgłoszona w dowolnej formie. Trzeba jedynie zrobić to w terminie określonym przez przepisy prawa, a także dysponować potwierdzeniem zakupu – jako takie może posłużyć paragon dołączony do sprzedaży, e-maile, świadkowie transakcji albo wydruk z konta bankowego, który ją potwierdzi.

Jakie są skutki reklamacji na podstawie rękojmi? Otóż konsument może zażądać usunięcia wady, naprawienia rzeczy lub obniżenia ceny. Jeżeli sprzedawca produktu jest jednocześnie jego producentem, konsument może również wymienić wadliwą rzecz na egzemplarz, w którym wada nie występuje.

Inną możliwością jest odstąpienie od umowy. Konsument nie może jednak tego zrobić, jeżeli sprzedawca niezwłocznie wymieni wadliwy towar lub usunie wskazaną wadę.

Rękojmia czy gwarancja?

Jak zaznaczyliśmy na początku artykułu, konsument może zgłosić reklamację w oparciu o rękojmię lub gwarancję. Czy różnią się te dwie opcje?

Rękojmia jest ustawowo określona 2-letnim terminem, natomiast gwarancja jest udzielana na czas oznaczony przez producenta – może być nawet dożywotnia. W przypadku gwarancji to producent w karcie gwarancyjnej określa możliwe żądania konsumenta.