Kornel Morawiecki, tata premiera Mateusza Morawieckiego, ale nie tylko, co o nim wiemy?

Kornel Morawiecki to dla każdego zupełnie inna sylwetka, w zależności od informacji, jakie o nim posiada. Bardzo ważne jest więc, by dowiedzieć się nieco więcej o nim. Kornel Morawiecki nie był bowiem jedynie ojcem premiera Mateusza Morawieckiego, ale zasłynął również dzięki swojej działalności opozycyjnej oraz naukowej. Jakiej?

• Pochodzenie, życie rodzinne
• Wykształcenie i kariera naukowa
• Działalność opozycyjna przed 1990 rokiem
• Działalność polityczna po 1990 roku

Pochodzenie, życie rodzinne

Kornel Andrzej Morawiecki urodził się 3 maja 1941 roku w Warszawie. Był synem Michała i Jadwigi z domu Szumańskiej. Wychowywał się w czasach powojennych, co w znaczący sposób wpłynęło na jego późniejsze poglądy polityczne oraz zaangażowanie w działalność opozycyjną.

W 1959 roku ożenił się z Jadwigą — chemiczką i nauczycielką. Miał z żoną piątkę dzieci: córki Annę, Martę, Magdalenę (zmarła w wieku 5 miesięcy), Marię oraz syna Mateusza — aktualnego premiera Polski. Relacje rodzinne Morawieckiego były skomplikowane. Po rozstaniu z żoną, mimo że nie zakończonym formalnym rozwodem, związał się z Anną, z którą miał syna Jerzego. W jego życiu uczuciowym pojawiła się również Hanna Łukowska-Karniej. Życie prywatne Kornela Morawieckiego pozostawało w cieniu jego aktywności publicznej, która zdominowała ostatnie dekady PRL-u.

Wykształcenie i kariera naukowa

Kornel Morawiecki ukończył IV Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza w Warszawie, co stanowiło solidną podstawę do dalszej edukacji. Następnie rozpoczął studia na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Wrocławskiego, gdzie rozwijał swoje zainteresowania naukami ścisłymi. Uzyskał stopień naukowy doktora dzięki pracy poświęconej kwantowej teorii pola — dziedzinie wymagającej zaawansowanej wiedzy matematycznej i fizycznej.

Kariera naukowa Morawieckiego rozwijała się na Uniwersytecie Wrocławskim, najpierw w Instytucie Fizyki Teoretycznej, a następnie w Instytucie Matematycznym. Od 1973 roku aż do 2009 pracował w Instytucie Matematyki i Informatyki Politechniki Wrocławskiej. Jego praca naukowa obejmowała przede wszystkim zagadnienia teoretyczne z zakresu matematyki i fizyki, choć z czasem działalność opozycyjna zaczęła dominować nad karierą akademicką. Mimo zaangażowania w sprawy polityczne, Morawiecki nigdy całkowicie nie zrezygnował z pracy naukowej, co świadczyło o jego wszechstronności intelektualnej.

Działalność opozycyjna przed 1990 rokiem

Początek aktywności — wydarzenia marca ’68

W 1968 roku Kornel Morawiecki uczestniczył w strajkach studenckich, które objęły środowisko akademickie w całej Polsce. Ich brutalne stłumienie przez władze komunistyczne stało się dla niego bodźcem do podjęcia bezpośredniej działalności konspiracyjnej. Wraz ze Zdzisławem Ojrzyńskim, Jerzym Petryniakiem, Piotrem Plenkiewiczem oraz Ryszardem Trąbskim zajął się drukowaniem i kolportowaniem ulotek potępiających ówczesne władze komunistyczne. W sierpniu 1968 roku drukował materiały przeciwko interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji, a w grudniu 1970 roku — ulotki krytykujące stłumienie protestów robotniczych na Wybrzeżu.

Działalność w drugoobiegowej prasie

W 1979 roku Kornel Morawiecki związał się z wydawanym we Wrocławiu drugoobiegowym periodykiem „Biuletyn Dolnośląski”, który stał się jednym z najważniejszych niezależnych źródeł informacji w tamtym czasie. Jeździł za papieżem Janem Pawłem II podczas jego pierwszej pielgrzymki do Polski z biało-czerwonym transparentem z napisem: „Wiara i Niepodległość”, co było wyrazem jego głębokiego przekonania o konieczności łączenia wątków religijnych z narodowowyzwoleńczymi.

Zaangażowanie w Solidarność i powstanie Solidarności Walczącej

W sierpniu 1980 roku włączył się z „Biuletynem Dolnośląskim” w organizowanie strajków we Wrocławiu, biorąc udział m.in. w tworzeniu regionalnych struktur „Solidarności”. Był delegatem na I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku, co świadczyło o jego rosnącej pozycji w ruchu związkowym.

Wraz z Nikołajem Iwanowem i zespołem „Biuletynu Dolnośląskiego” Kornel Morawiecki drukował po rosyjsku odezwy do żołnierzy radzieckich stacjonujących w Polsce, za co został zatrzymany. Po wprowadzeniu stanu wojennego zaangażował się w działalność podziemną, walcząc o prawa człowieka i wolności obywatelskie w obliczu represji. Zajął się wydawaniem prasy i publikacji Regionalnego Komitetu Strajkowego „Solidarność” we Wrocławiu.

W 1982 założył organizację pod nazwą Solidarność Walcząca, której manifest wskazywał, że jej podstawowymi założeniami jest „walka o odzyskanie niepodległości i budowa Rzeczpospolitej Solidarnej” — bez ugód z urzędującą władzą, z walkę podjazdową „na wszystkich poziomach i różnymi metodami”. Różniło to SW od umiarkowanego nurtu „Solidarności”, który dążył do ewolucyjnych zmian poprzez negocjacje.

Aresztowanie i ukrywanie się

Pięć lat po założeniu Solidarności Walczącej, w 1987 roku, został zatrzymany przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa we Wrocławiu i osadzony w areszcie na Rakowieckiej w Warszawie, gdzie przetrzymywano go w całkowitej izolacji. Co zaskakujące, Amnesty International nie podjęła działań w jego sprawie, co kontrastowało z zaangażowaniem tej organizacji w przypadku innych więźniów politycznych.

Uwolniono go dzięki inicjatywie Konfederacji Polski Niepodległej w USA, gdzie powstał Komitet na rzecz Uwolnienia Kornela Morawieckiego. Po wyjściu na wolność miał pojechać do Włoch, ale konspiracyjnie powrócił do Polski, gdzie ukrywał się aż do czerwca 1990 roku, czyli już po częściowo wolnych wyborach czerwcowych 1989 roku.

Za swoją działalność trafił pod stały nadzór SB. Był rozpracowywany przez funkcjonariuszy KW MO/WUSW we Wrocławiu w latach 1979–1990, co wymagało od niego nieustannej czujności oraz umiejętności konspiracyjnych.

Działalność polityczna po 1990 roku

Pierwsze starty wyborcze

Kornel Morawiecki w 1990 roku zgłosił swoją kandydaturę w wyborach prezydenckich, ale nie zdołał zebrać podpisów wymaganych do zarejestrowania. W odpowiedzi założył Partię Wolności, z której ramienia kandydował w wyborach parlamentarnych w 1991 roku. W 1993 jego partia weszła w skład Ruchu dla Rzeczypospolitej. Następnie działał w Ruchu Odbudowy Polski i zasiadał we władzach tej formacji politycznej.

W 1997 roku startował z ramienia ROP, a w 2007 jako bezpartyjny z poparciem Prawa i Sprawiedliwości, kandydował do Senatu. Żadna z tych prób nie zakończyła się jednak sukcesem wyborczym.

Kolejne próby wejścia do parlamentu i prezydentury

W 2010 roku startował w wyborach prezydenckich z poparciem KPN-OP, ale zajął ostatnie miejsce, co było dotkliwym rozczarowaniem dla jego środowiska. Zgłosił swoją kandydaturę również w wyborach samorządowych w 2010 oraz w wyborach parlamentarnych w 2011. W 2015 roku ponownie startował na prezydenta, ale i tym razem bez powodzenia.

Mandat poselski i rola marszałka seniora

Po tym, jak został współpracownikiem Pawła Kukiza, wreszcie uzyskał mandat poselski w 2015 roku. Prezydent Andrzej Duda wyznaczył go następnie na marszałka seniora Sejmu VIII kadencji — funkcję honorową, ale o dużej symbolicznej wadze. Było to uznanie dla jego wieloletniej działalności opozycyjnej oraz konsekwencji w dążeniu do niepodległościowych ideałów.

Ostatnia kampania i śmierć

W wyborach parlamentarnych w 2019 roku startował jako kandydat PiS do Senatu, rozpoczynając kampanię wyborczą. Jednak zmarł 30 września 2019 roku w Centralnym Szpitalu Klinicznym MSWiA w Warszawie na skutek nowotworu trzustki. Uroczystości pogrzebowe miały charakter państwowy, co podkreślało rolę, jaką odegrał w historii polskiej opozycji demokratycznej oraz w życiu politycznym III Rzeczypospolitej.