Europejski Trybunał Praw Człowieka rozstrzygając spory dotyczące przestrzegania praw człowieka na arenie międzynarodowej, stoi na straży praw zawartych w Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz dodatkowych Protokołach. Czym zajmuje się Europejski Trybunał Praw Człowieka, jaka jest jego struktura i co należy zrobić, aby wnieść do niego skargę?

prawa człowieka

Europejski Trybunał Praw Człowieka – czym się zajmuje?

Europejski Trybunał Praw Człowieka jest organem sądownictwa międzynarodowego, jego rola sprowadza się do orzekania w sprawach z zakresu naruszenia praw człowieka. To organ, który gwarantuje dodatkową kontrolę sądową w przedmiocie ochrony podstawowych praw obowiązujących w Unii Europejskiej.

Utworzony w 1959 r Europejski Trybunał Praw Człowieka działa w oparciu o przepisy prawa międzynarodowego, a jego siedziba mieści się Strasburgu, we Francji.

Jaka jest struktura Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?

Sędziowie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka nie rozpatrują poszczególnych spraw w pełnym składzie. Z uwagi na rodzaj i przedmiot postępowania organ sądownictwa działa w kilku formach organizacyjnych:

  • Jednoosobowo – kiedy weryfikacji poddana zostaje dopuszczalność skargi
  • Komitet Trybunału – trzyosobowy skład sędziowski dokonuje merytorycznej oceny złożonej skargi w oparciu o wykładnię przepisów prawa
  • Izba Trybunału – siedmiu lub ewentualnie pięciu sędziów rozpatruje złożoną skargę
  • Panel Wielkiej Izby – pięciu sędziów decyduje o rozpatrzeniu przez Wielką Izbę Trybunału złożonego odwołania
  • Wielka Izba Trybunału – w składzie 17 sędziów rozpatrywane są skargi oraz odwołania od orzeczeń
  • Zgromadzenie Plenarne Trybunału – pełen skład sędziowski zajmuje się sprawami o charakterze administracyjnym.

Co rozstrzyga Europejski Trybunał Praw Człowieka?

Przedmiotem rozstrzygnięć Europejskiego Trybunału Praw Człowieka są skargi indywidualne oraz międzypaństwowe dotyczące naruszenia praw człowieka. Trybunał zajmuje się, przede wszystkim orzekaniem w sprawach indywidualnych, sprawy międzypaństwowe należą do rzadkości, do tej pory złożono 20 tego typu skarg.

Podstawą przeprowadzenia postępowania jest skarga wniesiona przez obywateli 47 państw członkowskich Rady Europy, które ratyfikowały Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Kto może złożyć skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?

Prawo do wniesienia skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka mają osoby, pozarządowe organizacje oraz grupy jednostek, które po wyczerpaniu wszystkich, dostępnych na szczeblu krajowym środków stoją na stanowisku, że ich prawa gwarantowane Konwencją zostały naruszone.

Skarżący powinien wykazać, że jest bezpośrednią ofiarą naruszeń i we wniesieniu skargi ma osobisty interes. W drodze wyjątku, jeśli pokrzywdzony nie może występować w swojej sprawie, skargę ma prawo złożyć jego najbliższa osoba.

Jak wnieść skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?

Chcąc złożyć skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka należy spełnić określone warunki, obowiązuje katalog specjalnych dokumentów, które należy kierować do Kancelarii Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Skargę składa się na określonym formularzu w języku angielskim lub francuskim, istnieje też możliwość złożenia jej w języku urzędowym każdego z państw Unii Europejskiej. Warto wiedzieć, że trzeba ją złożyć wraz z kopią dokumentów, ponieważ nie podlegają one zwrotowi po wydaniu wyroku.

prawo, przepisy, konstytucje