Przepisy określające obowiązek stosowania urządzeń fiskalnych
Kasę fiskalną musi mieć każdy, kto sprzedaje gaz płynny, prowadzi transport pasażerski, handluje silnikami spalinowymi, sprzętem RTV, fotograficznym i telekomunikacyjnym, nośnikami danych, przedmiotami z metali szlachetnych, alkoholem, tytoniem oraz perfumami i wodami toaletowymi z pozycji CN 3303. W tych branżach nie ma progu obrotów, który pozwalałby uniknąć obowiązkowej ewidencji (czyli uruchomienia kasy i rejestrowania każdej transakcji). Urządzenie jest potrzebne także w wielu usługach: w warsztatach motoryzacyjnych, prywatnych praktykach lekarskich i dentystycznych, kancelariach prawnych, salonach fryzjerskich i kosmetycznych, gastronomii oraz w kinach, teatrach, muzeach i klubach fitness.
- Zgłoszenie do urzędu i zakup kasy przed rozpoczęciem ewidencji
- Towary, przy których nie ma zwolnienia z kasy
- Usługi, które trzeba rejestrować na kasie
Zgłoszenie do urzędu i zakup kasy przed rozpoczęciem ewidencji
Przedsiębiorca, który zamierza rozpocząć ewidencjonowanie obrotów, składa zgłoszenie do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Organ ten ustala się według siedziby firmy lub miejsca prowadzenia działalności. W dokumencie podaje się liczbę urządzeń, ich lokalizację oraz planowaną datę uruchomienia. Formularz (druk NIP-7/KF, czyli urzędowy wzór zgłoszenia danych dotyczących kasy) trzeba złożyć przed dniem fiskalizacji. Spóźnienie oznacza kary finansowe.
Urządzenie kupuje się u autoryzowanego dystrybutora kas fiskalnych, czyli sprzedawcy z oficjalnym upoważnieniem. Listę takich podmiotów znajdziesz na stronie Ministerstwa Finansów. Część z nich oferuje firmom zakupy na raty, co obniża próg wejścia dla nowych przedsiębiorców. Po otrzymaniu sprzętu konieczna jest fiskalizacja, czyli uruchomienie kasy do rejestrowania sprzedaży. Wykonuje ją wyłącznie punkt obsługi z uprawnieniami technicznymi wydanymi przez producenta. Technik wpisuje unikalny numer urządzenia do bazy Centralnego Rejestru Kas, programuje stawki VAT i wystawia protokół. Dokument ten przedsiębiorca przechowuje przez cały okres używania kasy.
Odliczenie VAT i ulga na zakup kasy
Przy zakupie kasy przysługuje ulga z art. 111 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług: przedsiębiorca odlicza od podatku VAT należnego 90% ceny zakupu kasy netto, nie więcej niż 700 zł za każde urządzenie. Ulga dotyczy kas online, czyli łączących się z Centralnym Repozytorium Kas (art. 111 ust. 6a), i przysługuje, gdy kasę kupiono nie później niż 6 miesięcy od rozpoczęcia ewidencji. Gdy kwota ulgi jest w danym okresie wyższa niż VAT należny, różnicę urząd skarbowy zwraca na rachunek bankowy albo można ją odliczyć w kolejnych okresach.
Towary, przy których nie ma zwolnienia z kasy
Przepisy wykluczają zwolnienie dla przedsiębiorców, których działalność obejmuje sprzedaż gazu płynnego (w butlach lub zbiornikach), transport pasażerski (również taksówki i przewozy occasional) oraz obrót wybranymi kategoriami towarów technicznych. Do tej ostatniej grupy należą:
- silniki spalinowe,
- sprzęt RTV (odbiorniki telewizyjne, radiowe, urządzenia audio),
- sprzęt fotograficzny (korpusy aparatów, obiektywy wymienne),
- sprzęt telekomunikacyjny (komórki, routery, modemy).
Wyjątkiem są części zamienne i akcesoria. Ich sprzedaż nie uruchamia bezwzględnego obowiązku fiskalizacji.
Ewidencjonowaniu podlegają też kolejne grupy towarów:
- wszelkie nośniki danych, zarówno puste (płyty CD/DVD, pendrive’y), jak i zawierające treści (oprogramowanie, albumy muzyczne),
- wyroby z metali szlachetnych (biżuteria, sztabki inwestycyjne),
- napoje alkoholowe, bez względu na moc,
- wyroby tytoniowe (papierosy, tytoń do podgrzewania, płyn do e-papierosów),
- perfumy i wody toaletowe z pozycji CN 3303 (oznaczenie z celnej klasyfikacji towarów).
W tych branżach nie istnieje próg obrotów pozwalający uniknąć fiskalizacji. Kasę musi mieć każdy podmiot, nawet jeśli handluje wskazanymi produktami jednorazowo.
Kiedy sprzedaż z tych kategorii jednak nie wymusza kasy
Rozporządzenie Ministra Finansów precyzuje, że nie każda transakcja w ramach wymienionych kategorii automatycznie wymusza kasę. Handel silnikami elektrycznymi nie podlega reżimowi bezwzględnemu. Obowiązuje wtedy próg 20 000 zł rocznego przychodu ze sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności. Podobnie jest z akcesoriami fotograficznymi. Statyw czy torba na aparat nie wywołują obowiązku, dopóki handlowiec nie oferuje równocześnie korpusów lub obiektywów.
Usługi, które trzeba rejestrować na kasie
Obowiązek ewidencjonowania rodzi także świadczenie usług, nie sama sprzedaż towarów. Warsztaty motoryzacyjne (naprawa samochodów osobowych, ciężarowych, jednośladów), zakłady wulkanizacyjne oraz stacje kontroli pojazdów muszą rejestrować każde zlecenie wykonane na rzecz klienta indywidualnego. Dotyczy to mechaniki, diagnostyki, wymiany opon i regeneracji felg.
W sektorze medycznym kasy obowiązują lekarzy i dentystów prowadzących prywatne praktyki oraz podmioty lecznicze świadczące usługi poza systemem refundacji NFZ (Narodowego Funduszu Zdrowia). Ewidencjonuje się wizyty, badania diagnostyczne i zabiegi ambulatoryjne, o ile pacjent płaci bezpośrednio, a nie przez ubezpieczyciela. Zwolnienie obejmuje wyłącznie świadczenia finansowane w całości ze środków publicznych.
Usługi prawnicze, doradcze, kosmetyczne
Kasy fiskalne są niezbędne w kancelariach prawnych oraz biurach doradztwa podatkowego, które świadczą usługi na rzecz osób fizycznych. Obowiązek pojawia się wtedy, gdy klient nie jest przedsiębiorcą lub gdy transakcja nie wiąże się z jego działalnością gospodarczą. Paragon za każdą usługę muszą wystawiać również salony fryzjerskie, gabinety kosmetyczne i studia tatuażu, bez względu na formę płatności.
Gastronomia (restauracje, kawiarnie, bary, catering event’owy) podlega fiskalizacji niezależnie od kanału sprzedaży. Food trucki oraz kioski w galeriach handlowych muszą mieć kasy przenośne. Takie kasy aktualizują dane w trybie online, jeśli mają stałe łącze internetowe, albo offline, gdy dostępu do sieci brakuje.
Instytucje kulturalne i rozrywkowe
Kina, teatry, muzea oraz kluby fitness ewidencjonują bilety wstępu i karnety. Obowiązek obejmuje także przedsiębiorstwa organizujące spektakle, koncerty i projekcje filmowe, o ile nie korzystają z systemu sprzedaży wejściówek zintegrowanego z kasą fiskalną operatora zewnętrznego. Przy imprezach masowych dopuszcza się inne formy ewidencji, ale wymaga to zgody naczelnika urzędu skarbowego.
Ulga przy zakupie kasy online — szczegóły
Z ulgi może skorzystać przedsiębiorca, który rozpoczął ewidencję na kasie online w obowiązującym terminie, a także ten, kto nie miał obowiązku ewidencji, ale zaczął ją prowadzić dobrowolnie i wcześniej nie używał kas rejestrujących (art. 111 ust. 4 pkt 1 i 2). Odliczenie dotyczy podatku VAT, a nie podatku dochodowego.
